top of page
Buscar

CPC 48: Como contabilizar ativos financeiros

9 de mai. de 2019
4 min de leitura

Com a chegada do CPC 48 (correspondente ao IRFS 9), empresas que possuem carteira de ativos financeiros foram obrigadas a readaptar sua contabilidade às novas exigências legais de registro e mensuração.

Considerando essa problemática, nesse post será abordada a nova maneira de registro desses ativos, a análise do plano de negócios da empresa e o método de mensuração que deve ser utilizado em cada contexto

O que são o IRFS e o CPC?

Resumidamente, o CPC (sigla para Comitê de Pronunciamentos Contábeis) é um comitê criado pela resolução CFC nº 1.055/05 e tem como objetivo o estudo, o preparo e a emissão de pronunciamentos técnicos sobre os procedimentos Contábeis, ou seja, visa implementar, como as devidas adaptações, as normas internacionais no Brasil.

Já o IRFS (sigla para International Financial Reporting Standards) é um conjunto de normas internacionais que são seguidas na elaboralçao das demonstrações contábil-financeiras.

O que são ativos financeiros?

Segundo o CPC 48 - Ativos Financeiros, ativos financeiros são quaisquer ativos que contenham as seguintes características:

  • Imediatamente disponível (Caixa) - possui liquidez imediata (disponibilidade a qualquer momento);

  • Instrumento Patrimonial de outra entidade - contrato que evidencia uma participação residual nos ativos de uma outra entidade;

  • Direito contratual de receber caixa ou outro ativo financeiro de outra entidade ou de trocar ativos ou passivos financeiros com outra entidade em condições potencialmente favoráveis; e

  • Contrato que pode ser liquidado em títulos patrimoniais da própria entidade.

E quando eles devem ser reconhecidos?

Conforme o CPC 48, a entidade deve reconhecer o ativo financeiro em seu balanço patrimonial APENAS quando ela se tornar parte das disposições contratuais do instrumento, ou seja, quando a empresa puder receber benefícios (como por exemplo dividendos) ou estiver exposta a perdas decorrentes de desvalorização.

Mensuração

Seguindo o CPC 48, há três formas de mensurar um ativo financeiro:

1) Pelo Custo Amortizado (CA)

A mensuração pelo Custo Amortizado representa o valor do ativo em seu reconhecimento inicial. Ele é calculado da seguinte maneira:

Variáveis:

Montante Inicial (MI): valor pago inicialmente pelo ativo;

Amortização de Principal (AP): principal refere-se ao valor justo do ativo no reconhecimento inicial;

Juros Acumulados (JA): benefícios recebidos ao manter o ativo em carteira;

Impairment (I): Ajuste ao valor recuperável do ativo;

2) Pelo Valor Justo

O valor justo (também chamado de fair value) é o valor correspondente ao ativo no mercado ativo, como por exemplo o mercado de bolsa. Há duas formas de efetuar o registro utilizando o valor justo:

- Valor Justo por Meio de Outros Resultados Abrangentes (VJORA): afeta o Balanço Patrimonial (conta Ajuste de Avaliação Patrimonial).

- Valor Justo por Meio do Resultado (VJRE): afeta a DRE (conta Perda com Desvalorização de Investimentos e conta Ganho com Valorização de Investimentos).

A forma com que a entidade deve mensurar os seus ativos depende diretamente do seu Modelo de Negócio, havendo 3 opções possíveis:

  • Receber os Fluxos de Caixa Contratuais, ou seja, receber os juros provenientes do mantimento daquele ativo em carteira durante certo período de tempo;

  • Liquidá-los durante a venda, ou seja, comprar o ativo a um preço com a intenção de vendê-los por um preço maior (Receita por valorização)

  • Ambos: receber os fluxos de caixa e vender.

Relação entre a forma de mensuração e o modelo de negócios

Agora que já foram expostos os métodos de mensuração e o que é o modelo de negócio, é hora de selecionar a forma adequada de mensurar o ativo e registrar os lançamentos. Para isso, basta seguir a tabela abaixo:

Comparação entre os 3 métodos de mensuração (Exemplo)

Para deixar clara a diferença entre as formas de mensuração de ativos e como eles impactam nas demonstrações financeiras, iremos abordar um exemplo hipotético de uma empresa.

Exemplo: Uma empresa comprou um título de dívida do governo por R$ 1000,00 e, até a data do balanço, recebeu R$ 60,00 de rendimentos pela aplicação. Na data de fechamento do balanço, o ativo possuia um valor de R$ 1150,00.

REGISTRO:

Como já abordado acima, o registro e a mensuração dos ativos dependem diretamente do objetivo da empresa. A partir da análise do plano de negócios, três tipos de objetivos podem ser encontrados:

ALTERNATIVA 1 : Objetivo de receber os fluxos de caixa

COMPRA

D. Aplicações em Títulos - Custo Amortizado 1150

C. Bancos 1150

RENDIMENTO

D. Aplicações em Títulos - Custo Amortizado 60

C. Receita com Juros 60

AJUSTE AO VALOR JUSTO

Não há registro

ALTERNATIVA 2: Objetivo de manter os ativos sob negociação

COMPRA

D. Aplicações em Títulos - VJRE 1150

C. Bancos 1150

RENDIMENTO

D. Aplicações em Títulos - Custo Amortizado 60

C. Receita com Juros 60

AJUSTE AO VALOR JUSTO

D. Aplicação em Títulos - VJRE 90

C. Ganho na Valorização de Títulos (DRE) 90

O valor acima foi encontrado da seguinte maneira:

R$ 1150,00 - R$ 1000,00 - R$ 60,00 = R$ 90,00

ALTERNATIVA 3: Objetivo de vender os ativos e também obter fluxos de caixa

COMPRA

D. Aplicação em Títulos - VJORA 1150

C. Bancos 1150

RENDIMENTO

D. Aplicações em Títulos - VJORA 60

C. Receita com Juros 60

AJUSTE AO VALOR JUSTO

D. Aplicação em Títulos - VJORA 90

C. Ajuste de Avaliação Patrimonial (PL) 90

Controle de risco de crédito

Com intuito de evitar problemas relacionados à inadimplência, as entidades utilizam uma ferramenta para estimar o quanto será perdido em determinado período: a PECLD (Perdas Estimadas com Créditos de Liquidação Duvidosa).

A PECLD é calculada da seguinte forma:

O grande desafios da empresas atualmente é aplicar um método eficiente de obtenção da Probabilidade de Default, uma porcentagem que indica o risco de crédito.

O registro dos lançamentos contábeis é diretamente ligado ao método de mensuração:

Caso seja mensurado pelo Custo Amortizado:

D.PECLD - Constituição (DRE)

C. PECLD

Caso seja mensurado pelo VJORA:

D. PECLD - Constituição (DRE)

C. Ajuste de Avaliação Patrimonial (PL)

Conclusão

O método de contabilização dos ativos financeiros influenciam diretamente nas informações contábeis presentes nas demonstrações contábeis, o que obriga as empresas a estarem sempre atentas às normas da legislação.

Restou alguma dúvida de como contabilizar esses ativos? Entre em contato com a gente!



 
 
 

2 comentários


keonhacai.cam hôm trước mình thấy bạn bè nhắc nên bấm vào xem thử cho biết thôi. Mình không ngồi đọc kỹ từng mục hay làm gì nhiều, chủ yếu coi giao diện có dễ nhìn không. Vào cái là thấy họ làm kiểu gọn gàng, chia khu vực rõ nên lướt qua cũng nắm được đại khái, không bị cảm giác chữ dồn sát nhau. Mình thích nhất là mấy chỗ hiển thị thông tin theo dạng bảng cột, nhìn khá thoáng và dễ quét mắt, không phải kéo qua kéo lại mới hiểu. Menu cũng để ngay chỗ dễ thấy nên chuyển qua lại nhanh, khỏi phải mò. Nói chung cảm giác dùng nhẹ nhàng, và mấy khối thông…

Curtir

Bài viết dễ đọc, nhiều chi tiết hay, cảm ơn bạn đã chia sẻ. Mình cũng theo dõi chủ đề này khá lâu, nhất là chuyện giữ nhịp và phối hợp trong nhóm khi luyện cho cuộc thi. Dạo này mình gom lại một trang riêng để tiện xem bố cục, menu và cách họ chia mục, coi như chỗ lưu lại những thứ mình hay tham khảo. Ai muốn xem thử thì ghé https://tabelog.com/rvwr/034924853/prof/

Curtir
Black&Blue (2)_edited.png
  • Preto Ícone Facebook
  • Preto Ícone LinkedIn
  • Preto Ícone Instagram
bottom of page